نوهان بلوچستان(nohan)

نوهان برگی از دفتر بلوچستان برای گفتن گفتنی ها وشنیدن شنیدنی ها ست.

نوهان

ماه محرم برای مسلمانان و بخصوص اهل تشیع از جایگاه ویژه ای برخوردار است.در این ایام شاهد آداب و سنن و نمادهای فرهنگی و مذهبی هستیم که در هر منطقه متناسب با شرایط و تفکرات خاص آنجا مردم به صورت خودجوش و فعال با نوعی همبستگی حماسی به برپایی مراسم خود مشغول می شوند.

نظم و هماهنگی و شور و شوقی که مراسم تاسوعا و عاشورا در شهرهایی مانند مشهد، دزفول، زنجان، اصفهان، تهران، تبریز، اردبیل، بوشهر و ... دارد برخاسته از نیرویی درونی است که از دل خود مردم برخاسته است. همه به نوعی می خواهند در این مراسم سهمی هرچند کوچک داشته باشند و به قول معروف فیضی ببرند. در این بین نیروی قوام دهنده جهت هرچه باشکوه تر برگزار شدن این مراسم حمایت ها و برنامه های حکومتی موازی با برنامه های مردمی می باشد.

اما اگر در این ایام به منطقه سیستان و بلوچستان سری بزنیم خواهیم دید که شرایط متفاوت از سایر استان های نزدیک به مرکز که بافت مذهبی یک دستی دارند است. در شهرهای آذری زبان مردم حماسه های عاشورا را با زبان شیرین ترکی گوش می کنند،در اصفهان بیرق و علم های برافراشته شده، و در بوشهر صدای سنج و دهل با شور و حال خودش، در مشهد ردیف های منظم زنجیر زنی و سینه زنی و خلاصه در هر شهری نماد هایی که گاها رنگ و لعاب بومی به خود گرفته قابل مشاهده است.

در منطقه ما و بخصوص شهر های جنوبی تر استان که اکثریت را اهل تسنن تشکیل داده اند، نماد ها به گونه ای دیگر مشاهده می شود! دیگر از آن شور و استقبال و ازدحام مردم به صورت خودجوش خبری نیست،اما فضای احترام به ماه محرم و نوه پیامبر مشهود است،پارچه نوشته های سیاه مناسبتی که اکثرا درب مدارس و ادارات مزین شده است،نتوانسته جلوه بصری شهرهای بلوچ نشین را یکدست سیاه پوش نماید از آن رو است که بلوچ در عزا و عروسی جامه ای سفید بر تن دارد. در مساجد اهل تسنن از کرامت و شهامت حسین گفته می شود و دلهای مومنین افسرده از شقاوت های روزگار می شود. سوی دیگر شهر بساط نذری به گرمی جاهای دیگر نیست و از بوی شعله و آش و حلیم معمول این مراسم چندان خبری نیست! دسته ها در محاصره حلقه های امنیتی نمی توانند هیجان واقعی خود را به کسانی که در اطراف نظاره گر هستند نشان بدهند! جای مردان زره و کلاه خود پوش "شبیه خوانی" که نیزه و کمان به دست دارند، مردان نیروی انتظامی و بسیج را سلاح به دست می بینیم.

اما به راستی روزی خواهد رسید که در استان سیستان و بلوچستان شاهد این باشیم که مردم به دید احترام به مناسبت ها و آداب و سنن هم بنگرند؟! آیا می توان روزی را دید که حتی اقلیت ها برای برپایی مراسم آئینی،مذهبی یا فرهنگی خود دچار واهمه و شرایط محدود کننده نباشند؟!

این محقق نمی شود مگر اینکه گروه های مختلف مردمی چه اکثریت و چه اقلیت از یکسو و متولیان از سوی دیگر، انتظارات بحق یکدیگر را محترم بشمارند و از طرفی نسخه بسته های فرهنگی و سیاست اجتماعی که در استان و منطقه ما به مرحله عمل گذاشته می شود باید متناسب با فرهنگ و شرایط خاص خودش باشد به گونه ای که اقلیت ها و اکثریت ها وجود و حضور یکدیگر را بپذیرند.فرصت ها و امکاناتی برابر در اختیارشان قرار بگیرد و حس تبعیض و بی عدالتی کمرنگ و رنگ پریده جلوه کند. چنین رویکردی در آینده ای نه چندان دور باعث رونق گرفتن مراسم های فرهنگی و آئینی مردم می شود و حس برابری و ملت بودن را در جامعه گسترش می دهد.



نویسنده : - ساعت ٦:٥۱ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٥ آذر ۱۳٩۱   |    نظرات []   |    لینک ثابت