نوهان بلوچستان(nohan)

نوهان برگی از دفتر بلوچستان برای گفتن گفتنی ها وشنیدن شنیدنی ها ست.

نوهان

در بین اقشار مختلف یک جامعه قشر دانش پژوه و تحصیل کرده همواره از جایگاه ویژه ای برخوردار است.با تغییر و تحول ساختارهای سنتی و گرایش جوامع به سمت تخصص و مهارتهای علمی و کاربردی، جایگاه آموزش و مهارت های آکادمیک و علمی در نزد خانواده ها با اقبال عمومی همراه شد.

اهمیت پرورش نخبه های متخصص و حفظ آنها برای به حرکت درآوردن چرخ های توسعه یک کشور از دید دولت ها هم پوشیده نبوده است. چالش فرار مغزها و گرایش نیروهای انسانی کارآمد و متخصص به سمت کشورها و مناطق توسعه یافته که زیرساخت ها و امکانات ویژهای را برای این قشر فراهم کرده، همواره گریبان دولت مردان را گرفته است.

سیستان و بلوچستان به لحاظ سطح استاندارد سواد در کشور جایگاه مطلوبی ندارد از طرفی تحت جو همان اقبال عمومی ملی، هر چند با تاخیر دورخیزی برای فتح قله های تحصیلی حتی در کشورهای دور و نزدیک در منطقه به راه افتاد. در این خلال نقدهای زیادی مبنی بر نگاهی کمی به مقوله دانش و تخصص از طرفی و محور قرار گرفتن مدرک گرایی از طرفی دیگر مطرح شد. اما بحث از این زاویه هم قابل بررسی است که در استان ما که به لحاظ علمی سطحی درجه دو و سه را داراست و به نوعی دچار عقب افتادگی علمی است، بالا رفتن کمیت ها می تواند بسیار امید بخش باشد اما استمرار یک جانبه آن در یک پروسه بلند مدت تا حدودی ناامید کننده خواهد بود.

بارها شنیده ایم که جوانان این خطه از ضریب هوشی بالایی برخوردارند، حال این خود یک پارادوکس در کنار آمار بالای بیسوادی استان است! اما با مطالعه زیرساخت ها و استانداردهای لازم برای رشد،شکوفایی و پرورش پتانسیل های هوشی منطقه و به جریان انداختن پروسه متخصص سازی و نخبه پروری در می یابیم که گره کار در کجاست و چه شده که از چنین امتیاز ژنتیکی و خدادای در استان نمی توانیم بهره برداری مناسبی داشته باشیم؟!

با این تفاسیر خود مانع اصلی پرورش نخبه ها در منطقه هستیم!شاید اینجا از معدود جاهایی ست که از دست های بیگانه و پشت پرده خبری نیست! اما کم نیستند دختران و پسرانی استثنایی که با تکیه بر هوش سرشار و پشتکار خود توانسته اند از تمام سدها و موانع عبور کرده و قله های غایی علم و دانش و تخصص را فتح کنند. این افراد نه تنها "نخبه" بلکه می توانند قهرمان های واقعی جامعه بلوچستان نام بگیرند. سال هاست که مسئولین از مشکلات و معضلاتی در استان می گویند که ظاهرا به این زودی ها لاعلاج می آید! از قاچاق و اعتیاد و تعصبات قومی و طایفه ای گرفته تا قتل و ناامنی و گسست از ارزش های اجتماعی،در کل فیکس ماندن چنین چهره ای برای منطقه خوشایند هیچ کس نمی تواند باشد. گذار از این وضعیت نه با امور سلبی و سطحی بلکه با برنامه ریزی های دقیق و جامع که منجر به تغییر و تحول فکری و در نتیجه بالا رفتن سطح کیفی بینش جامعه شود امکان پذیر است.

ساخت و توسعه زیرساخت های علمی و دانشگاهی در استان خود گام مهی است که شاهد آن هستیم،اما نکته ظریف اینجاست که همین مراکز خود قابلیت تبدیل شدن به عاملی برای افزایش عقده ها و سرخوردگی های اجتماعی در منطقه را دارا هستند! به عنوان مثال دانشگاه سیستان و بلوچستان یکی از بزرگ ترین مجموعه های علمی، آموزشی و اداری در کشور است و به نوعی یک وزنه موثر برای پوشش دادن بسیاری از کاستی های منطقه می باشد. اما در واقع شاهد هستیم که بلوچ ها بر خلاف سیستانی ها و غیر بومی ها توفیق چندانی برای سهیم بودن در این مجموعه را نداشته اند! حتی برای مناصب پیش پا افتاده ای چون نگهبانی یا باغبانی!!! حال اگر از مرکز استان به مراکز شهرستان ها نیز برویم شرایط تغییر چندانی نمی کند. اگر از همه ی دلایل حاشیه ای و کلیشه ای چشم پوشی کنیم شاید یکی از دلایل کمبود و فقر علمی و نیروهای متخصص در بین بلوچ ها باشد،اما مسئله مهمی که این روزها دارد به دغدغه ای اصلی برای نخبگان و قشر علمی رو به گسترش بلوچ تبدیل می شود، احساس شکل گیری موانعی "دست ساخت" و پیش بینی شده است که مانع از نقش داشتن آنها در آینده علمی منطقه شان بشود.

کسانی که خواسته یا ناخواسته مانع از شکوفایی این پتانسل ها می شوند، نه تنها نوعی سرخوردگی و دلسردی را در جامعه بلوچ دامن می زنند. بلکه امید و آلام بسیاری از جوان های دیگر که شاید نتوانند خود را در حد یک نخبه علمی مطرح کنند را ناامید می کنند،شاید این خود اولین گام برای هرز رفتن قشری از جامعه بخصوص جوانان باشد! اگر امروز دختران و پسران بلوچ با وجود همه ی مشکلات و معضلات بتوانند از دل منطقه ای که نامش با محرومیت عجین گشته خود را به دانشگاه های سطح اول کشور برسانند و با شرایط کمی و کیفی بسیار مطلوب فارق التحصیل بشوند، نباید ابتدایی ترین انتظارشان که نقش داشتن در آینده علمی منطقه شان است برآورده شود؟! آیا عدم تحقق این خواسته "نخبه کشی"محسوب نمی شود؟!



نویسنده : - ساعت ۱:٥٢ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٥ دی ۱۳٩۱   |    نظرات []   |    لینک ثابت