نوهان بلوچستان(nohan)

نوهان برگی از دفتر بلوچستان برای گفتن گفتنی ها وشنیدن شنیدنی ها ست.

نوهان

 تعریف و تمجید از افراد خلاق یا گروه ها و جوامعی که توانسته اند با انتخاب های ناب خود زبان زد و الگو باشند و تحسین دیگران را برانگیزند، نقل محافل جامعه ما بخصوص تحصیلگردگان بلوچ است، و شنیدن آن در گوشه و کنار برایمان نا آشنا نیست. اما چیزی که بسیار نایاب و کیمیاب است،صحبت از بلوچ خلاق در عرصه های مختلف است! هرچند ما کم و بیش نام های سرشناسی درعرصه های علمی،فرهنگی و غیره را داشته ایم، اما این با مقوله خلاقیت متفاوت است.بحث ماحول انتخاب راه های متفاوت و بهتر از روش های فعلی است،که منجر به توسعه زندگی فردی و اجتماعی شود،دراین صورت می توان آن را یک رویکرد خلاقانه به حساب آورد.در حقیقت ما به ندرت شاهد افرادی در جامعه بلوچستان بوده ایم که با برداشتن گامی بلند مسیر پیشرفت را دور زده باشد یا به اصطلاح خلاق و نو آور باشند.

افراد یک جامعه همیشه درگیر یک سری چارچوب و قواعد هستند که با کنکاش در آن می توان به چشم انداز توسعه و پیشرفت یا عدم توسعه آن جامعه دست یافت.اما سوال این است که چرا برخی جوامع می توانند الگوی خلاقیت باشند و برخی دیگر مانند جامعه بلوچ از این امتیاز بی بهره هستند؟!

قبل از رسیدن به پاسخ این فرضیه را طرح می کنم؛ "وجود افراد خلاق در یک جامعه متضمن یک جامعه خلاق است."  پس نتیجه می گیریم در جامعه بلوچ افراد خلاق وجود ندارند. از سویی بنا به شنیده ها مردمان برخی مناطق در بلوچستان از بالاترین ضریب هوشی برخوردارند که یکی از زمینه های بروز خلاقیت می باشد. پس علت کجاست؟! اگر از شما بپرسند که فرد خلاق کیست؟ شاید بگویید؛ کسی که دارای بهره هوشی بالا،کنجکاوی،قدرت تخیل قوی،روحیه انتقادی،نوآور،ایده پرداز،دارای روابط عمومی خوب و امثال اینها باشد. این معمول ترین برداشت ما از خلاقیت است و به استناد آن می توان نتیجه گرفت؛"هر فردی به درجات مختلف کم تر یا بیشتر از آن بهرمند است" اما در نحوه عملی شدن نوآوری است که دسته بندی ما صورت می گیرد، حال اگر با این پیش زمینه به مردم بلوچ بنگریم می توانیم پتانسیل ها و افراد زیادی را به عنوان خلاق یا مستعد خلاقیت شناسایی کنیم. بنابراین چرا با وجود این پتانسیل ها ما نتوانسته ایم یک جامعه خلاق باشیم؟!  برای بررسی برخی از این دلایل می توان به موارد زیر اشاره کرد؛

- برآیند فرهنگی نهاد خانواده و بیرون ازآن در جهت پرورش افراد خلاق قرار ندارد؛

- عدم تسلط و مهارت در زمینه های تخصصی کار و ناتوانی در شکستن چارچوب های کلیشه ای؛

- عدم اعتماد به نفس،اضطراب و ناهنجاری هایی که همواره گریبان جامعه بلوچ را گرفته است؛

- نداشتن استقلال فکری و پیروی های کورکورانه به دلیل رویکردهای قومی و مذهبی؛

- روحیه فردی وعدم انعطاف پذیری و استبداد در دیدگاه؛

- عدم پشتکار،تنبلی و استراحت طلبی؛

در بهبود یا تشدید مواردی که گفته شد خانواده، مدرسه و بطن جامعه می تواند نقش کلیدی را ایفا کند، اگر امروز نمی توانیم در جامعه بلوچستان به نوآوری وخلاقیت اجتماعی برسیم، باید وضعیت این سه نهاد را بررسی و آنالیز کنیم و با نقد شیوه های ناکارآمد و اشتباه روند را به نفع رشد و توسعه خلاقیت جامعه تغییر دهیم.

نمی توان با تکیه به نوآوری های فردی انتظار تغییرگسترده جامعه را داشت،لزا داشتن نگاهی اجتماعی به نوآوری می تواند زمینه ی بروز استعدادهای خلاق و توسعه جامعه را فراهم سازد. زمانی می توانیم شاهد جامعه خلاق در بلوچستان باشیم که عادت های بد فرهنگی را کنار گذاشته و تاکید بر تولید آگاهی و نحوه موثر یادگیری داشته باشیم،به نحوی که منجر به پرورش روحیه تولید به جای روحیه مصرفی جامعه بلوچ  شود.



نویسنده : - ساعت ٢:۱٥ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٧ تیر ۱۳٩۱   |    نظرات []   |    لینک ثابت