نوهان بلوچستان(nohan)

نوهان برگی از دفتر بلوچستان برای گفتن گفتنی ها وشنیدن شنیدنی ها ست.

نوهان

در قرن بیستم شاهد جهش های فرهنگی و هنری بودیم که دنیای ما را متحول ساخت و این ذهنیت را در جامعه بشری بوجود آورد که گریزی از این تغییر وتحولات نیست. در این میان بارها شنیده ایم که بحث اصالت و هویت فرهنگی و هنری پیش کشیده می شود و اینجاست که تعارض و ابهاماتی برایمان ایجاد می شود، از این نظر که عصر حاضر هویت فرهنگی و هنری انحصار طلب را نمی پذیرد و با بی رحمی اریکه خود را در جوامع بسط و گسترش می دهد. دیگر قومیت ها صرفا به جهت تاریخچه فرهنگی غنی نمی توانند سرآمد باشند مگر بتوانند زوایای جدید و نوینی از آن را به نمایش بگذارند.

در غرب بسیاری از جوامع در پس انقلاب صنعتی به نوعی نفوذ فرهنگی خود را نیز گسترش دادند اما دیری نپایید که تغییرات عصر جدید جوامع را به سمت برداشتی متفاوت و چند وجهی از فرهنگ و هنر سوق داد. یعنی زمانی اقتصاد برتر نوعی هژمونی فرهنگی را در پی داشت اما اکنون جوامع تفاوت ها را درک و خود را با آن سازگار کرده اند و از در ناسازگاری و انزوا در مواجهه با این تفاوت ها بر نمی آیند، به قول متفکران پسامدرن ما می توانیم همگونی را در عین ناهمگونی و پیوست را در عین گسست داشته باشیم(کیت نش).

دوران معاصر هویت و اصالت فرهنگی و هنری را زیر سوال می برد و نگاه تک بعدی جامعه به آن را بی معنا جلوه می دهد در این شرایط دیگر خلاقیت نهفته در آن برایمان رنگ می بازد و نمی توان از آن به عنوان ابزاری موثر برای ترقی فرهنگی جامعه استفاده نمود که موزه های تاریخ باستان فریز شده (منجمد و راکد) نمونه ای از همین تفکر غیر کاربردی در جامعه است.

واضح تر بگویم فرهنگ و هنر مقوله ای نسبی هستند که متناسب با نیازهای جامعه ما در حال تغییر هستند و خلاقیت نهفته در ذات آنها از این جهت که چه میزان جامعه خود را به تکاپو و تحرک وادار کنند جلوه می کند،برداشت جدید از خلاقیت میزان نفوذ آن فرهنگ و هنر در جامعه و در نوردیدن مرزهای جهانی است.بنابراین با بررسی آثار فرهنگی و هنری گذشته به همگونی آنها با بافت تاریخی و اجتماعی شان پی می بریم. اگر امروز با نگاهی تعصب آلود همچنان بر کارآمدی اجتماعی اصالت فرهنگی و هنری خویش پافشاری کنیم نه تنها موثر نیست بلکه حاصلی جز انزوای اجتماعی برایمان به همراه نخواهد داشت.

ما در دورانی به سر می بریم که هویت ما تحت تاثیر فرهنگ های مختلفی قرار گرفته است و این اقتضای روح زمانه و رسانه های گسترده امروزی است. پوشاک،خوراک،ذائقه هنری،آداب و معاشرت،سنت ها و کسب و کار ما به سمت نوعی وحدت در عین کثرت پیش می رود. جوامع به سمت برداشت آزاد فرهنگی با حفظ روحیات خود که همان هویت اجتماعی و نتیجه آن که شکل گیری فرهنگ مدرن است پیش می روند و در چنین حالتی مرزهای فرهنگی برایمان کمتر خودنمایی می کند.

اگر بلوچستان امروز در جستجوی هویت فرهنگی و هنری خود دچار نوعی تردید و سردرگمی شده است به دلیل مقاومت در شکستن ساختارهای سنتی فرهنگی و هنری است و در مقابل آن پوست اندازی روحیات نسل جدید قرار دارد به گونه ای که تنها جنبه های زیبایی شناسانه آن برای مخاطب خاص جذابیت خواهد داشت و نمی تواند در زندگی بلوچ معاصر جایگاه کاربردی ویژه ای داشته باشد مگر با برداشتی چند وجهی به سمت هویت فرهنگی و هنری مردن بلوچ گام برداریم.



نویسنده : - ساعت ٦:٠٢ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱۸ امرداد ۱۳٩۱   |    نظرات []   |    لینک ثابت