بررسی عدالت اجتماعی در بلوچستان

نوهان

شعار عدالت اجتماعی همواره برای بشر اغوا کننده و دلچسب بوده است و در طول تاریخ شاهد تسلط حکومت هایی بوده ایم که قوانین خود را بر این اصل بنا نهاده و توانسته اند زمام امور جامعه را در اختیار بگیرند،اما چیزی که تداوم این حکومت ها را تضمین می کند کیفیت و عیار تحقق عدالت اجتماعی و آزادی های فردی در این حکومت هاست.

منطقه بلوچستان در بحث عدالت اجتماعی از سویی متأثر از سیاست های مرکزی و از سویی تحت تاثیر تفکرات قومی بلوچ می باشد. با وجود شعارهای عدالت اجتماعی که همراه فلسفه اسلامی می باشد باید گفت که تحقق آن در مملکت اسلامی ما همچنان دچار چالش هایی بوده است و مسئولین نیز به آن اذعان داشتند. نمود آن را در انتخابات ریاست جمهوری دوره نهم شاهد بودیم که با شعار دولت "عدالت محور"منجر به جلب آرای مردم گردید، این انتخاب نشان از این داشت که مردم در جستجوی عدالت اجتماعی و تحقق همه جانبه آن در جامعه هستند.  

برای همه ما پیش آمده که در تعاملات روزانه خود در جامعه، در برخورد با افراد،نهادها و سازمان های دولتی یا خصوصی و ...احساس کنیم حقوقمان ضایع شده یا مورد ظلم،تبعیض و بی عدالتی قرار گرفته ایم حال اگر بخواهیم حیطه ای برای حقوق خودمان متصور شویم چه درجات و دسته بندی خواهیم داشت؟!

بایدگفت؛حقوق مادرحیطه های فردی، اجتماعی، فرهنگی، اعتقادی ،مذهبی، اخلاقی، سیاسی واقتصادی و ... دسته بندی می شود. حال این سوال مطرح می شود که آیا این حیطه و دسته بندی ها برای کل نوع بشر یکسان است؟! ظاهر باید گفت «بلی» اما اگر چنین است چرا در جوامع مختلف شاهد درجات مختلف و حیطه و مرزهای مختلفی از عدالت اجتماعی هستیم؟! در پاسخ این سوال شاید بتوان گفت که مسیر رشد و تعالی جوامع به سمت تکامل و گام برداشتن در جهت جامعه ای که حقوق برابر و عادلانه ای برای همه افراد و اقلیت های خود فراهم آورد یکسان نبوده و تجربیات و آزمون و خطاهایی در سرنوشت جامعه و ظهور عدالت اجتماعی در آن نقش کلیدی داشته است.

در قرن حاضر بسیاری از جوامع دریافتند برای نقش داشتن در تعاملات جهانی و ترقی مردم جامعه خود باید به سمت کرامت حقوق انسانی،فردی و اجتماعی حرکت نمایند و با پیش آمدن بحث جهانی شدن و گسترش ارتباطات جدید، هدایت و کنترل جامعه در خدمت قدرت مرکزی دشوار خواهد بود و این حکومت است که باید خود را در جهت عدالت اجتماعی و خواسته های فردی و اجتماعی هماهنگ نماید. نقص ساختار اداری،ضعف های حقوقی،اجرای سلیقه ای قانون،آداب و منش ناهنجار اجتماعی وبسیاری عوامل دیگر می توانند از موانع "عدالت اجتماعی" نه تنها در بلوچستان بلکه در سایر مناطق کشورمان باشد. اما عواملی که تحقق آزادی های فردی و اجتماعی درمنطقه بلوچستان را بیشتر از سایر مناطق تحت تاثیر خود قرار داده است،تفکرات و تعصبات قومی و قبیله ای و همچنین کج فهمی های دینی و مذهبی رایج در منطقه است، تفکراتی که در عدم خردورزی و انزوای تعقل و اندیشه محوری در بطن جامعه ریشه دوانده است.

چنین تفکرات و اعتقاداتی هر نوع تکامل،تغییر،نوسازی و رشد و ترقی در بلوچستان را دشوار ساخته است و با پرداخت هزینه و انرژی مضاعف و دیرتر از سایر مناطق گام هایی سست در مسیر توسعه برداشته می شود. به عنوان مثال احساس برتری طایفه ای بلوچ را در تعاملات همه جانبه و امور اجتماعی و حتی اقتصادی ناکارآمد ساخته و حاضر نیست با هر طبقه یا قشری وارد تعامل شود یا وصلت کند!  انجام برخی امور اقتصادی و شغلی را در شأن خود یا فامیل خود نمی داند! همچنین تعصبات و کج فهمی های مذهبی بسیاری از آزادی های فردی و اجتماعی را تحت تاثیر خود قرار داده و گسترش تبعیض جنسیتی را نیز باعث شده که جامعه بلوچ را بیش از پیش مستهلک ساخته است.

بسته بودن نهاد خانواده و عدم انعطاف پذیری آن از یک سو و سیطره سران طوایف و بزرگان مذهبی بر خانواده بلوچ از سویی دیگر، کلیت جامعه را در شرایطی محدود قرار داده است. در چنین شرایطی فرد احساس کمترین بهره مندی از حقوق وعدالت و آزادی های اجتماعی و فردی را دارد. از دیگر خصوصیات بلوچ ها در تشدید زمینه های تبعیض و بی عدالتی؛ نداشتن روحیه ای انتقادی ،عدم مطالبه حقوق فردی و اجتماعی،علاقه مند به حل معادلات از طریق سنتی می باشد. با رشد شهرنشینی وگسترش طبقه متوسط در جامعه بلوچ شاهد افزایش حس انتقادی،عدالت خواهی جستجوی رفاه وامنیت هستیم اما آسیب هایی در رسیدن به آزادی های فردی و اجتماعی گریبانگیر این قشر است، به عنوان مثال رشد نا متناسب خواسته ها، استعداد و تخصص در جامعه بلوچ به گونه ای که تا سطح سواد و آگاهی و مهارت در جامعه به درجه مطلوبی نرسد، نمی توان معنای عدالت اجتماعی را در بلوچستان درک کرد ومطالبات جسته و گریخته این قشر را «روشمند» و اصولی دید!

/ 9 نظر / 4 بازدید
مصطفی

من نوهان را یک نویسنده(مقاله) با رویکرد همیشگی توسعه محور می دانم. جای خوشحالی است که شما هنوز مسیر نوشتن درباره توسعه اجتماعی را ادامه می دهید.

بَــلوْچــانی زُبــان (ایوبی ایوب)

باسلام مجدد بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ۩ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ۩ اَلرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ۩مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ۩اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ۩ اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ ۩ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ۩ تَرجمه بلوچی= بلۏچی بَــدَلْ گــَـپّ پَه نامِ الـلّهْ کِه بازْبَکـْـشُۏک ومهربانِـنْـت ۩ شُکـْرالـلّهَـیْحْ که هداهِـنْـتْ دوجهانَـیْحْ ۩ بازْبَکـْ‌شۏک ومهرَبانِـنْـت ۩ مالک وواجَهِـنْت جَزا و پاداشَـیْحْ رۏچا ۩ ما پَـکـَـتْ تَـرا عبادت کـَـنِنْ و تَـهْـنا چَـه تَـوْ کمک ویاری لُـۏ̈طِن۩ مارا پَـه راسْتِڃن راها هدایت بِکــَـنْ ۩ آ کــَـسانی راها که تَـوْآیان نعمت وخوشی داتْ غیرْچَـه کـَـسانِـڃ که تَـوْگــَــزَبْ کـُـتْ آیانی سَرا ونَه هَـنْ کِه؛؛ چَــــه گــُـمْراهان ۩ [گل][گل][گل][گل]

واحدبرهانی.

...مثل همیشه خوب و عاقلانه و شناخت مند.

رازگو بلوچ

پریروز به عزیزی توصیه می کردم در باره پیگیری نوشته ها تان. بد ندیدم اظهار نظرش را منعکس کنم. خصوصی یا عمومی بودنش با خود شما باشد. می گفت فهمیدن لب مطلب شما راحت نیست. دیشب که نوشته اخیرت را دیدم خود را جای همو گذاشتم و سعی کردم بفهمم منظورش چیست. به نظرم "درست و دقیق" نوشتن برای شما خیلی مهم است. یقین دارم علتش تسلط بیشترتان به زبان فارسی است و این که شخصا مبادی آداب هستید.(اگر شنیده ها درست باشد). چاشنی نوشته های وبلاگی به نظرم جمله های کوتاه است. کوتاه و برنده. با نکاتی برانگیزاننده. چون صفحه مانتیتور خستگی آور است و دنیای اینترنت مملو از جاذبه های دیگر . نتیجه اش هم معلوم

ایرندگان بزرگ

سلام دوست عزیز .درود و صد درود . اولا گله دارم كه مدتی است خیلی دیر بروز میشوی .انتظار بیشتر است .مطلبتان عالی بود . بنظرم تعداد تحصیلكردگانمان ( كارشناس ارشد و دكترا و متخصصین ) در سطح جامعه بلوچ در رشته های مختلف انگشت شمار است ، متاسفانه این كمبود در رشته های بهداشت و درمان در جنوب استان خودنمایی زیادی دارد ، جامعه شناسی و روابط اجتماعی و عمومی هم بهتر از آن نیست ، هنوز خیلی كار داریم تا دربحث خودكفایی اساتید دانشگاه حرفی برای گفتن داشته باشیم ، زمانی كه در این زمینه ها رشد داشته باشیم و بیش از حداقل پنجاه درصد جامعه به این حد برسد ، خود بخود تاثیر سردار ، سردارزاده و...كمتر خواهد شد . انتقادپذیری بیشتر میشود ، خانواده به دل اجتماع راه پیدا می كند ، به دختران و زنان بها داده میشود ، تعصبات خشن رنگ می بازد و......جامعه دلخواه بوجود می آید . موفق باشید .

یک بلوچ

خوب بود ولی یک سوال چرا شما اینقدر گیر میدهید به این مذهبی ها؟؟؟ مقاله هایتان یک جوریست که اگر کسی نداند فکر می کند تمام مشکلات ما از جانب مذهب است و لاغیر در ضمن کی گفته دولت نهم به رای مردم روی کار اومد؟ من این حرفو هم قبول ندارم ولی به هر حال دستت درد نکنه جالب بود سیطره سران طوایف و بزرگان مذهبی بر خانواده رو خوب اومدی من احساس می کنم روشن فکران ما تحت تاثیر روشنفکران فارس قرار گرفتند و همه مشکلات رو از جانب مذهب می دونند

سیسوگ

سلام پوزش مرا از بابت تاخیر پذیرا باشید عالی نوشتید "عدالت" شاید جذابترین واژهای باشد که آدمی را مسحور خود می کند موفق باشید

ایرندگان بزرگ

سلام بزرگوار . قبول باشد . با مطلب کوه بیرک بروزم .