چرا بلوچ ها خلاق نیستند؟!

نوهان

 تعریف و تمجید از افراد خلاق یا گروه ها و جوامعی که توانسته اند با انتخاب های ناب خود زبان زد و الگو باشند و تحسین دیگران را برانگیزند، نقل محافل جامعه ما بخصوص تحصیلگردگان بلوچ است، و شنیدن آن در گوشه و کنار برایمان نا آشنا نیست. اما چیزی که بسیار نایاب و کیمیاب است،صحبت از بلوچ خلاق در عرصه های مختلف است! هرچند ما کم و بیش نام های سرشناسی درعرصه های علمی،فرهنگی و غیره را داشته ایم، اما این با مقوله خلاقیت متفاوت است.بحث ماحول انتخاب راه های متفاوت و بهتر از روش های فعلی است،که منجر به توسعه زندگی فردی و اجتماعی شود،دراین صورت می توان آن را یک رویکرد خلاقانه به حساب آورد.در حقیقت ما به ندرت شاهد افرادی در جامعه بلوچستان بوده ایم که با برداشتن گامی بلند مسیر پیشرفت را دور زده باشد یا به اصطلاح خلاق و نو آور باشند.

افراد یک جامعه همیشه درگیر یک سری چارچوب و قواعد هستند که با کنکاش در آن می توان به چشم انداز توسعه و پیشرفت یا عدم توسعه آن جامعه دست یافت.اما سوال این است که چرا برخی جوامع می توانند الگوی خلاقیت باشند و برخی دیگر مانند جامعه بلوچ از این امتیاز بی بهره هستند؟!

قبل از رسیدن به پاسخ این فرضیه را طرح می کنم؛ "وجود افراد خلاق در یک جامعه متضمن یک جامعه خلاق است."  پس نتیجه می گیریم در جامعه بلوچ افراد خلاق وجود ندارند. از سویی بنا به شنیده ها مردمان برخی مناطق در بلوچستان از بالاترین ضریب هوشی برخوردارند که یکی از زمینه های بروز خلاقیت می باشد. پس علت کجاست؟! اگر از شما بپرسند که فرد خلاق کیست؟ شاید بگویید؛ کسی که دارای بهره هوشی بالا،کنجکاوی،قدرت تخیل قوی،روحیه انتقادی،نوآور،ایده پرداز،دارای روابط عمومی خوب و امثال اینها باشد. این معمول ترین برداشت ما از خلاقیت است و به استناد آن می توان نتیجه گرفت؛"هر فردی به درجات مختلف کم تر یا بیشتر از آن بهرمند است" اما در نحوه عملی شدن نوآوری است که دسته بندی ما صورت می گیرد، حال اگر با این پیش زمینه به مردم بلوچ بنگریم می توانیم پتانسیل ها و افراد زیادی را به عنوان خلاق یا مستعد خلاقیت شناسایی کنیم. بنابراین چرا با وجود این پتانسیل ها ما نتوانسته ایم یک جامعه خلاق باشیم؟!  برای بررسی برخی از این دلایل می توان به موارد زیر اشاره کرد؛

- برآیند فرهنگی نهاد خانواده و بیرون ازآن در جهت پرورش افراد خلاق قرار ندارد؛

- عدم تسلط و مهارت در زمینه های تخصصی کار و ناتوانی در شکستن چارچوب های کلیشه ای؛

- عدم اعتماد به نفس،اضطراب و ناهنجاری هایی که همواره گریبان جامعه بلوچ را گرفته است؛

- نداشتن استقلال فکری و پیروی های کورکورانه به دلیل رویکردهای قومی و مذهبی؛

- روحیه فردی وعدم انعطاف پذیری و استبداد در دیدگاه؛

- عدم پشتکار،تنبلی و استراحت طلبی؛

در بهبود یا تشدید مواردی که گفته شد خانواده، مدرسه و بطن جامعه می تواند نقش کلیدی را ایفا کند، اگر امروز نمی توانیم در جامعه بلوچستان به نوآوری وخلاقیت اجتماعی برسیم، باید وضعیت این سه نهاد را بررسی و آنالیز کنیم و با نقد شیوه های ناکارآمد و اشتباه روند را به نفع رشد و توسعه خلاقیت جامعه تغییر دهیم.

نمی توان با تکیه به نوآوری های فردی انتظار تغییرگسترده جامعه را داشت،لزا داشتن نگاهی اجتماعی به نوآوری می تواند زمینه ی بروز استعدادهای خلاق و توسعه جامعه را فراهم سازد. زمانی می توانیم شاهد جامعه خلاق در بلوچستان باشیم که عادت های بد فرهنگی را کنار گذاشته و تاکید بر تولید آگاهی و نحوه موثر یادگیری داشته باشیم،به نحوی که منجر به پرورش روحیه تولید به جای روحیه مصرفی جامعه بلوچ  شود.

/ 11 نظر / 5 بازدید
نمایش نظرات قبلی

مرز ارتباط سلام . مطلبت در مورد خلاقیت مرا واداشت که در مورد کارآفرینی مطلبی بنویسم. می دانید که کارآفرینی نبدیل ایده های خلاقانه به یک کالا و محصول باقبول ریسک و مسئولیت یک کسب و کار است. کارآفرینی الویت اول کشور و استان ماست. و خلاقیت هم شرط اول ظهور و بروز فعالیت های کار آفرینانه. که شما بدرستی به موانع آن اشاره داشتید. البته موانع ساختاری مهمی بودند که شما به اکثریت آنها اشاره داشتیدو. البته از بدعت و موانع مذهبی کمتر گفتید. کمتر گفتید.

کدخدائی

داشتن حاکمیت به سرنوشت فردی , جمعی و گروهی منشا ای خلاقیت هست و حال مردم بلوچستان از داشتن این حاکمیتهای بر سرنوشت فردی و گروهی خود زبهر هستند و این یک عامل باز دارنده است و هر جوامعی که از حقوقهای ابتدائی و طبیعی خود بر خوردار نباشند, نمی تواند خلاقیتی در آن جوامع بوجود آورد و یا آمد.حق حاکمیت فردی و گروهی منشا پیشرفت انسانی هست و باور داشتن و احترام گذاشتن به حقوقهای طبیعی , ذاتی و انسانی راه را بطرف خلاقیت در زمینهای مختلف باز خواهد کرد.

مرز ارتباط نمی دانم چرا سیستم دچار اشکال است. نظری در مورد این مطلبت فرستادم گویا دریافت نکردی؟

رازگو بلوچ

موافقم متاسفانه با فحوای مطلبت. فقط تیترت به نوهان نرم نویس نمی آمد. جای تو بودم با چنین عنوانی می نوشتمش مثلا : بلوچ و مسئله ای به نام خلاقیت!

علی

چون کورکورانه مجبوریم از دیگرانی که جز مسایل مذهبی هیچی حالیشون نیست پیروی کنیم.تا زمانی که جامعه ما به خودباوری نرسه و خودش تشخیص نده ما نمیتوانیم خلاق باشیم.اگر نگاهی به دیگر جوامع بندازیم درمیابیم که چقدر از جوانانشان حمایت میکنند با همین حمایت ها جوان تبدیل به نخبه میشن اما جوامع ما چی کما که در همین انتخابات چابهاردیدیم چطور یک جوانی که با توانایی خودش داشت مسیر یک نخبه شدن در اینده رو طی میکرد بجای اینکه از ایشون حمایت بشه تا در اینده یک شخصیت سیاسی برای جامعه ما تربیت بشه برعکس بجای حمایت به زور بر زمین انداخته شد.تا این نو تفکر هست هیچ انتظاری نمیشه از جوامعه مان داشت.نگاه ها باید عوض شه دیدها باید عوض شه این کار من و تو جوان هست.بیدار باش جوان آگاه باش ای جوان تحصیل کرده خودت باش . خودت تصمیم بگیر

دس گوهاران(بانلی)

سلام، خلاقیت اول از همه نیاز به حمایت داره که این تنها به جامعه بلوچ ما مربوط نمیشه از اساس و مرکزی ناشی میشه که خودش هم درگیر پیدا کردن جواب همین عنوان مطلب شماست . از یه نگاه دیگه کلیت مطلب شما یه چیز رو نشون میده ،اینکه جمع سنتی ما عامل عدم خلاقیته.به نظر میرسه باید انتظارات این اجتماع سنتی رو به طرف این خواسته جهت داد تا شجاعت لازم افراد برای عمل به این هدف پایه ریزی بشه.

بانلی

خیلی خوبه که مطالبتونو کوتاه تر و جمع و جور تر از قبل می نویسید. البته این فقط یه نظره .

حق گوبلوچ

با سلام واحترام درشب به روزشدم با مطالبی خواندنی بیا سربزن بخون ونظربده تا.....

نسرین قربانی

سلام دوست عزیز. خسته نباشید. مطالب بسیار مفید و بحث برانگیزی را مطرح کرده اید. و البته تفکر برانگیز. با شما در بسیار یاز آیتم ها موافقم اما این دلیل نمی شود که در بلوچستان افراد خلاق وجود نداشته باشد به دلیل بسیاری از محرومیت ها. اتفاقن در بسیاری از مواقع استعدادها در محرومیت ها شکوفا می شود تا رفاه کامل. به خودتان ببالید و به ایرانی بودنمان ببالیم. خود را دست کم نگیریم ولی غره هم نشویم. پیروز باشید.

یک بلوچ

سلام برادر عزیز جناب نوهان به وبلاگ من هم سری بزنید باعث افتخاره که نظر شما رو هم راجعبه وبلاگ بدونیم[لبخند]